Stefan Slechten: De groene zone (1)


16 mei 2016 | Stefan Slechten

Er is weinig dat ons meer bindt, dan de zoektocht naar stekken waar  de kans op een vangst het grootst is. Wie droomt er niet van die ene gouden stek, waar de karpers welhaast opgestapeld bij elkaar lijken te liggen en je zelfs met een blanke haak nog vis op de kant weet te trekken?

Met succes een trekroute gevonden, vlak onder het kantje.

 

De praktijk blijkt echter weerbarstig, getuige de blankberichten die ik nog regelmatig op Facebook en in sms’jes met vismaten voorbij zie komen.  Los van de waarde van mijn ‘endtackle’ en mijn aas, begin ik steeds meer te beseffen dat vooral mijn stekkeuze het verschil kan zijn tussen alles of niets, tussen vangen of blanken. Daarnaast begint het ook tot mij door te dringen dat je tegenwoordig op veel wateren niet meer goed uit de voeten komt met een simpele aanpak en dat je anders moet gaan nadenken over je visserij om toch succesvol te kunnen zijn. In het verleden behaalde successen leveren geen enkele garantie meer op. Tijd om aan de slag te gaan dus!

 

Stefan Slechten: De groene zone 1

Beresterke schub een metertje uit de kant gevangen.

 

Op zoek naar goud

In de voorbije jaren heb ik aardig wat kilometers afgelegd langs kanalen, rivieren, grindputten en andersoortige waterpartijen. Alles wat ook maar in de verste verte naar karper rook, kwam in aanmerking. Afhankelijk van het watertype ben ik op zoek gegaan naar stekken, die in mijn ogen recht deden aan de manier waarop ik graag wilde vissen en welke vissen ik daarbij het liefst wilde vangen. Soms heb ik zin om te bikkelen voor die ene grote vis, terwijl ik op andere momenten gewoon graag een paar vissen op de kant wil trekken. Sinds het moment dat ik op karper vis, heb ik het op al die wateren als een ware uitdaging ervaren om zo dicht mogelijk onder de kant vis te vangen. Deels uit noodzaak geboren, want een boot of voerboot had ik niet tot mijn beschikking, bleek deze aanpak op veel wateren  aardig wat vis op te leveren. Mijn credo was dan ook al snel dat ik nooit verder zou vissen dan dat ik met de hand kon voeren, zo tot een meter of twintig uit de kant. Omdat ik jarenlang op die manier gevist heb en tot op de dag van vandaag nog steeds overtuigd ben van de kracht van deze kantjesvisserij, heb ik geleerd dat de pot met goud niet altijd ongrijpbaar is maar soms gewoon voor je voeten voor het oprapen ligt. Ik ben echter ook door schade en schande wijs geworden dat het allesbehalve gemakkelijk is om effectief aan de slag te gaan en al het goud dat blinkend voor je ligt in je net te krijgen.

 

Stefan Slechten: De groene zone 3

De flinke karper kwam uit een groene onderwatertuin vandaan.

 

Een ‘verhelderende’ zijsprong

De kantjesvisserij heeft voor mij in de afgelopen jaren een nieuwe betekenis gekregen. Waar ik mij voorheen volledig wilde beperken tot de eerste twintig meter uit de kant, werd ik steeds vaker geconfronteerd met oprukkende soorten van waterbeplanting. Op wateren waar ik in mijn beginjaren als karpervisser vissen tot maximaal tien meter uit de kant wist te haken, moest ik mijn lijnen nu steeds iets verder uit de kant leggen om toch vis te vangen. Er zullen vast een hoop redenen zijn die dit verschijnsel kunnen verklaren. Ik kreeg echter steeds sterker het  idee dat de helderheid van het water - en daarmee gepaard gaand de hoeveelheid waterbeplanting - sterk toegenomen was en dat deze biologische verandering wel eens meer effect op mijn visserij zou kunnen hebben, dan vooraf gedacht. Waar ik voorheen niet eens op kniediepte de bodem kon zien, werd ik regelmatig geconfronteerd met wateren waar ik tot twee, soms zelfs drie meter diep kon kijken. Vismaten van mij verhaalden zelfs over hun visserij op wateren waar je tot een meter of zes diepte gewoon je voer kon zien liggen. Wat een verschil! En wat een gave uitdaging!

 

Stefan Slechten: De groene zone 4

Stefan Slechten: De groene zone 5

Stefan Slechten: De groene zone 6

Cadeau van Ken…

 

Tijd voor onderzoek

Omdat ik dingen niet zomaar voor waar aanneem en zaken graag tot op de bodem wil uitzoeken, heb ik verschillende onderzoeken doorgespit die mij wat meer kunnen vertellen over waterkwaliteit en de, door mij vermoedde,  toegenomen helderheid van het water. Het voert wat ver om al die onderzoeken hier te bespreken, maar een aantal conclusies wil ik je niet onthouden. Deze conclusies spelen namelijk een grote rol in de manier waarop ik mijn stekken tegenwoordig uitzoek en hoe ik deze stekken bevis naargelang het jaargetijde.

 

Waterkwaliteit

Wanneer we spreken over waterkwaliteit, dan kunnen we dat begrip grofweg onderverdelen in drie begrippen, te weten: chemische waterkwaliteit, ecologische waterkwaliteit en drinkwaterkwaliteit. De chemische waterkwaliteit heeft onder andere te maken met de samenstelling van het water, welke stoffen aanwezig zijn in het water die invloed hebben op de waterkwaliteit. Je kunt hierbij denken aan het zoutgehalte van het water, het zuurstofgehalte en het kalkgehalte van het water. Niet geheel onbelangrijk is ook de inmenging van het wegstromen van meststoffen in het oppervlaktewater en bijvoorbeeld het wegspoelen van pekel na het bestrooien van wegen om gladheid te voorkomen.

 

 

Stefan Slechten: De groene zone 7

De maretak is een groenblijvende plant uit de sandelhoutfamilie. De plant leeft op bomen. Het is een half-parasiet: voor water en zouten is de plant afhankelijk van zijn gastheer. De maretak wordt ook ‘mistletoe’, mistel of vogellijm genoemd.

(foto: Gerrit Jansen)

 

Bovenstaand verhaal klinkt wat theoretisch, maar het is van groot belang voor alles wat in en om het water groeit. Hiermee komen we vanzelf uit bij de ecologische waterkwaliteit. De chemische samenstelling van het water dat zich in onze meren, rivieren, kanalen enzovoorts bevindt, draagt voor een belangrijk deel bij aan de beplanting in en om het water. Wanneer bijvoorbeeld gekeken wordt naar de verspreiding van maretak in ons land, dan lijkt zich de grootste concentratie maretak in Zuid-Limburg te bevinden. Dit lijkt vooral te maken te hebben met het hoge kalkgehalte in de wateren in Zuid-Limburg. Naast chemische waterkwaliteit en ecologische waterkwaliteit hebben we tot slot te maken met de drinkwaterkwaliteit. Wat mij betreft is deze laatste categorie niet direct van invloed op ons karpervissers en eerder een samenraapsel van chemische en ecologische waterkwaliteit.

 

Stefan Slechten: De groene zone 8

Ook op het kanaal vis ik het liefst zo dicht mogelijk langs de groene zone.

 

Troebelheid van het water

Waar wij karpervissers spreken over de helderheid van water, spreken onderzoekers eerder over de ‘mate van troebelheid’ van het water. Troebelheid van water kan onder andere beïnvloed worden door de aanwezigheid van algen of door het omwoelen van de bodem (iets wat karpers vaak verweten wordt en een van de redenen lijkt te zijn waarom natuurbeheerders terughoudend zijn met het uitzetten van karpers). Binnen het begrip helderheid van water kun je verder een onderscheid maken tussen enerzijds lichtdiepte en anderzijds zichtdiepte. Met lichtdiepte wordt (het spreekt eigenlijk al voor zich) bedoeld dat je beschrijft of meet hoe diep het licht door kan dringen in het water. Lichtdiepte heeft veel invloed op de beplanting in het water, waterbeplanting groeit namelijk niet verder dan de lichtgrens onder water.

Stefan Slechten: De groene zone 9

Stefan Slechten: De groene zone 10

Deze vis ving ik op nog geen twintig centimeter van een dichte wierrand.

 

Met zichtdiepte bedoelt men dat je beschrijft of meet tot hoe diep je in het water kunt kijken. Een simpele rekensom leert ons dat de zichtdiepte ongeveer de helft bedraagt van de lichtdiepte. Wanneer wij karpervissers het hebben over de helderheid van water, dan hebben wij het in de regel dus vooral over de zichtdiepte van het water. Er gelden vaste normen om de helderheid van water te classificeren. Wanneer de helderheid 50 centimeter of minder is, noemen we de helderheid ‘troebel’. Wanneer de helderheid tussen de 50 centimeter en de 125 centimeter in zit, noemen we de helderheid ‘redelijk’. Pas wanneer de helderheid meer dan 125 centimeter is, spreken we van ‘helder’ water. En laat ik nu juist het idee hebben dat er steeds meer van dit soort heldere wateren in ons land te vinden zijn.

Stefan Slechten: De groene zone 11

Stefan Slechten: De groene zone 12

Soms doe je er goed aan het aas te laten opvallen, maar altijd geldt dat je beter één goede bol op de juiste plek legt in plaats van een emmer vol naast de trekroute.

 

Helderheid meten

Wanneer je zelf op eenvoudige wijze de helderheid van het water wil meten (let wel, dit is dan geen exacte wetenschap maar meer een grove schatting), kun je gebruik maken van een ‘Secchi-schijf’. Dit is een ronde schijf met een doorsnede van pakweg 30 centimeter, waarbij de schijf in twee zwarte en twee witte vlakken verdeeld is. Je knoopt deze schijf vast aan een touw, waaraan je om de tien centimeter een markering maakt. De schijf verzwaar je aan de onderkant door er bijvoorbeeld een loodje aan te bevestigen. Vervolgens laat je de schijf langzaam in het water zakken. Wanneer je de zwarte vlakken niet meer van de witte vlakken kunt onderscheiden, kun je stoppen.  Vervolgens tel je het aantal markeringen (knoopjes), dit vermenigvuldig je met het getal 10. De gemeten helderheid kun je vervolgens nog met twee vermenigvuldigen om de lichtdiepte te weten te komen. Vijf ‘knoopjes’ betekent dus een zichtdiepte van 50 centimeter en een lichtdiepte van 100 centimeter.

Stefan Slechten: De groene zone 13

Stefan Slechten: De groene zone 14

De Secchi-schijf in combinatie met een goede peildobber levert extra veel informatie op.

 

Aannames en feiten

Zoals ik eerder beschreven heb, hangt de helderheid van het water samen met de kwaliteit van het water en met de bewoners ervan. De vraag is echter in hoeverre deze zaken van invloed zijn op onze visserij. Voordat we deze vraag kunnen beantwoorden, moeten we eerst nog wat dieper ingaan op de vraag of de waterkwaliteit verbeterd is en of dit dan ook betekent dat de helderheid van het water is toegenomen (want dat hoeft niet persé met elkaar samen te hangen). Er zijn verschillende grote onderzoeken uitgevoerd naar de waterkwaliteit van de Nederlandse wateren. Een van die langer durende en interessante onderzoeken heeft plaatsgevonden op het IJsselmeer. Uit dit onderzoek is onder andere naar voren gekomen dat de invloed van de mens (ofwel direct door in te grijpen in de structuur van oevers, afgraving, storten van slib, ofwel indirect door verontreiniging) op de waterkwaliteit groot is, maar dat door vernieuwde inzichten en strengere eisen en controles de chemische waterkwaliteit verbeterd is. Doordat de chemische waterkwaliteit verbeterd is, hebben de onderzoekers geconstateerd dat waterplanten die voorheen niet meer voorkwamen in het IJsselmeer, nu weer aangetroffen worden. Door verbetering van de chemische waterkwaliteit komen er minder algen voor in het water, waardoor de helderheid in het water toeneemt. De helderheid én de verbeterde chemische kwaliteit van het water draagt tevens bij aan de groei van vele plantensoorten.

 

Stefan Slechten: De groene zone 15

Vroeg in het voorjaar gevangen op het kanaal, tussen het opkomende groen.

 

Stefan Slechten: De groene zone 16

Een ware speeltuin voor degene die mogelijkheden ziet in plaats van beperkingen.

 

Deze trend is in het hele land terug te zien, ook op bijvoorbeeld de grotere rivieren en kanalen. Wanneer ik bij mij in de omgeving kijk, zie ik dat de helderheid van bijvoorbeeld de Maas toeneemt en daarmee gepaard gaand een explosieve groei van wier te zien is. De toename van waterplanten kan voor bepaalde vissoorten een groei-impuls opleveren (blankvoorn, baars, snoek), voor andere soorten lijkt deze verandering geen belangrijke invloed te hebben op de visstand.    

 

Stefan Slechten: De groene zone 17

Een ware speeltuin voor degene die mogelijkheden ziet in plaats van beperkingen.

 

Van de theorie naar de praktijk

Voor veel karpervissers voert het misschien wat ver om bovenstaande zaken kritisch te bekijken en in veel gevallen vang je ook prima je visje zonder deze kennis. Voor mij vormt het echter een spannende en vooral leerzame zoektocht om dieper in te gaan op verschillende variabelen die van invloed zijn op onze karpervisserij. Daarnaast is het interessant om te onderzoeken waar ik mogelijk variabelen naar mijn hand kan zetten of in kan spelen op veranderingen. Sterker nog, na onderzoek vanuit een boot en met gebruik van de Secchi-schijf, ben ik tot de ontdekking gekomen dat op veel van de door ons beviste wateren, de onderwaterbeplanting soms nog veel dieper groeit dan wij zouden durven vermoeden! Dat levert niet alleen veel problemen op wanneer je midden in het wier voert en ligt te vissen zonder dat je dat weet, maar het levert ook ontzettend veel kansen op om effectief op karperjacht te gaan! In deel twee van dit artikel zal ik je meenemen in mijn zoektocht naar een passende tactiek om de groene zone zo effectief mogelijk te kunnen bevissen. Zo gaan we niet alleen dieper in op de stekken die ik afhankelijk van het jaargetijde kies, maar ook op welke manier ik deze stekken zo effectief mogelijk probeer te bevissen.  


Reactie plaatsen


 

Uw reactie is meer dan welkom en zal bij goedkeuring door de redactie geplaatst worden.

 

Reacties (0)


Er zijn nog geen reacties geplaatst.