Karperrigs: Hoe scherp vis jij?


12 november 2017 | Ernesto Kamminga

Vooral de laatste tijd krijg ik veel vragen via Facebook over het gebruik en de fine tuning van diverse rigs. Ik begrijp dat wel, want hoewel er veel informatie op het internet te verkrijgen is, blijkt dat het overgrote deel van deze informatie totaal geen grondslag heeft. 

Ernesto met een prachtige rijenkarper, deze vangst was zonder een scherpe haak waarschijnlijk niet doorgegaan.

 

Dit is ook de reden dat veel mensen door de bomen het bos niet meer zien. Alleen wanneer je voldoende basiskennis bezit, kun je bepaalde informatie goed filteren en er de zaken die er toe doen uit halen. In dit artikel wil ik je wat dat aangaat wat handvaten aanreiken. Let wel het is een pittig artikel geworden met veel technische informatie. 

 

karperrigs hoe scherp vis jij 02
Toen ik begon met karpervissen moest je alles zelf uitvogelen. Hoewel dit niet makkelijk was, heb ik hierdoor wel  mijn eigen stijl kunnen ontwikkelen. Dat heeft me vandaag de dag, waarin het lijkt of alles al ontdekt is, geen windeieren legt.

 

In het begin

Toen ik overstapte op het vissen met een hair-rig, had ik daarvan slechts alleen gehoord. Wat er nu echt achter dit systeem zat en hoe je die rig moest maken, dat wist ik niet. Mijn eerste hair-rigs viste ik (door gebrek aan kennis) met de boilie strak tegen de haaksteel, omdat ik dacht dat je de hair moest vissen net als het ‘side hooked’ systeem. Bij dit systeem wordt de haak nipt door de buitenkant van het aas heen geprikt, zodanig dat het aas net aan de buitenkant van de haak komt te hangen. Door deze manier van bevestigen was de haakpunt vrij en hoefde je de haak niet eerst door het aas heen te slaan bij een aanbeet. Hoewel ik veel aanbeten kreeg, verspeelde ik helaas ook veel vissen. Blijkbaar werden de vissen niet goed gehaakt en maskeerde het haakaas teveel de inhakingsmogelijkheden van de haak. Al vrij snel kreeg ik in de gaten dat wanneer ik mijn boilies zwevend aanbood - waarbij de haakpunt als het ware het zwaarste deel van de presentatie was -, dat dit de verhouding gehaakte/gelande vissen gevoelig verbeterde. 


Uiteindelijk kreeg ik via een wat oudere vriend het boek Carp Fever van Kevin Madocks in mijn handen. Door de informatie in dit boek viel bij mij het kwartje! Carp Fever was daarom voor mij een echte eye opener, hierin vertelde men waarom deze hair-rig was bedacht en welk effect dit moest sorteren. Immers wil je een rig ten volle benutten, dan zul je de werking, maar ook de gedachtegang erachter moeten begrijpen. Voor mij was de hair-rig een nieuwe manier waarop het haakaas kon worden aangeboden en zo kijk ik nog steeds naar alle rigs. Er is namelijk geen enkele rig die altijd en overal het beste vangt. 


De effectiviteit van een rig staat of valt namelijk met heel veel verschillende factoren die al dan niet weer invloed hebben op elkaar. Je kunt dan denken aan de mate van bevissing en het daaruit voortvloeiende aasgedrag van de karpers. Ook het type water, bodemgesteldheid, manier van voeren, soort voer, gretigheid van de karper en de weersinvloeden zijn bepalend voor de effectiviteit van de rig die we op dat moment inzetten. 

 

Het mag duidelijk zijn dat toen ik begon met vissen, je heel veel dingen zelf moest uitvogelen. Sterker nog echte karperhaken zoals we die tegenwoordig kennen waren er niet. Nee, de haken die je kon kopen waren ontzettend bot en lang niet zo sterk als de haken van tegenwoordig. Naast het zelf scherpen van mijn haken, moest ik geregeld met een tang het een en ander verbuigen om zo een betere inhaking te bewerkstelligen. Je kunt jezelf nu wel voorstellen dat je op deze manier heel veel basiskennis krijgt van de verschillende materialen. Inmiddels lijkt het er op dat veel van deze basiskennis ontbreekt bij sommige vissers. Basiskennis waarmee je nog scherper kunt vissen en zeer zeker jouw vangstgemiddelde kunt verhogen!

 

Karperrigs hoe scherp vis jij 03

Vroeger moest je elke haak nauwkeurig slijpen om deze echt scherp te krijgen, tegenwoordig is de kwaliteit van sommige haken zo goed dat je deze rechtstreeks uit de verpakking kunt gebruiken.

 

Rig of voer?

Vaak hoor ik zeggen: “Och, ik vang mijn vissen ook wel met heel simpele rigs. Dit omdat ik middels het voorvoeren alles naar mijn hand kan zetten.” Maar is dat wel zo? En wat kun je dan precies met het voeren naar je hand zetten? Is het zo, dat je vissen op een andere manier kunt laten azen doormiddel van voorvoeren? Klopt deze redenering voor elke type water, of zijn er toch factoren die roet in het eten kunnen gooien? En zo zijn er nog wel een aantal vragen die je jezelf kunt stellen.

 

 

 


 

Als de vissen ver over hun verzadigingspunt heen zijn, wat kun je dan nog met een voedselprikkel bewerkstelligen?

 


 

 

 

Ik denk dat je met het voorvoeren heel veel naar je hand kunt zetten, mits er niet te veel andere mensen dezelfde tactiek toepassen. Want vergis je niet dat wanneer andere mensen deze tactiek toepassen er wel wat zaken verschuiven. Zeker wanneer je een water aanpakt met een kleine populatie en een dito wateroppervlak. Dan zal, wanneer iedereen loopt te strooien, ten eerste de gretigheid aanzienlijk minder worden en kan zelfs de eetlust van de vissen uiteindelijk helemaal wegebben. Je zult je dan moeten afvragen wat je dan nog met het voeren wilt bereiken? Als de vissen ver over hun verzadigingspunt heen zijn, wat kun je dan nog met een voedselprikkel bewerkstelligen? Kijk, wat veel mensen niet beseffen is dat ze te makkelijk denken dat een karper ons voer nodig heeft. De waarheid is echter precies het tegenovergestelde; een karper kan heel eenvoudig, puur en alleen op het natuurlijke voedsel overleven. 

 

karperrigs hoe scherp vis jij 04
Hoe vaak wordt jouw voerstek leeg gegeten zonder dat je een aanbeet krijgt?

 

En hoewel bovenstaande alinea over het voeren behoorlijk zwart/wit geschetst is, loop je hier in de praktijk geregeld tegenaan. Ook al zijn het maar bepaalde periodes wanneer het net even heel druk is aan een water. Alles staat of valt met de juiste inschatting van het moment. Het grootste verschil met voorvoeren ga je maken, wanneer de vissen niet constant volledig verzadigd zijn en zodoende te stimuleren zijn door een voedselprikkel. Je kunt de vissen, naarmate het voorvoeren over een langere tijd wordt uitgesmeerd, meer en meer op jouw aas ‘trekken’. De sleutel tot succes is vertrouwen en hoe meer vertrouwen ze krijgen, des te makkelijker de vissen vangbaar zullen zijn. Een karper weet na verloop van tijd heel makkelijk de associatie te leggen tussen ‘veilig voedsel’ en ‘gevaarlijk voedsel’. Het is dan de kunst om als visser een dusdanige frequentie aan ‘afroom-uren’ in te bouwen dat de balans blijft uitslaan naar de positieve kant. Dit is voor elk water en iedere situatie anders, echt een kwestie van ervaring en het op de juiste manier aanvoelen van de ‘mood of the day’. 

 

Wanneer je deze tactiek echt in de vingers hebt, kun je dit tot in lengte van dagen doortrekken, dit omdat het opbouwende effect van het voorvoeren groter is dan de negatieve conditionering die een vangst met zich meebrengt. Het klopt dat wanneer je op deze manier bezig bent, je - zeker wanneer er niet veel gevist wordt - met een vrij simpele rig goed succesvol kunt zijn. Je speelt immers in op het vertrouwen van de vis en zolang de vis zonder argwaan jouw aas naar binnen werkt is er niets aan de hand. Toch wil ik ook hier wel weer wat nuances in aanbrengen, lees het volgende gedeelte maar eens.

 

Karperrigs hoe scherp vis jij 05
Duidelijk mag zijn dat bij het langdurig voeren er heel veel doorzettingsvermogen van de visser wordt gevraagd. Wat je jezelf moet afvragen is of dit de juiste tactiek is om in zo min mogelijk tijd het doel te bereiken?

 

Scherpe haak doet wonderen!

Hoe effectief bovenstaande principe op tal van wateren ook mag werken, je zult lang niet alle vissen gaan vangen. Dat heeft niet alleen te maken met de manier waarop individuele vissen azen, maar vooral door aangeleerd gedrag. Zeker op circuitwateren waar dagelijks wordt gevist, weten de vissen op vrij eenvoudige wijze onze rigs te ontlopen. Het is gewoon een kwestie van overleven. 

 

 

 


 

Dieren kunnen zich wat dat aangaat heel makkelijk aanpassen en geloof me, dat doen ze een stuk sneller dan de meeste vissers onder ons

 


 

 

 

Dieren kunnen zich wat dat aangaat heel makkelijk aanpassen en geloof me, dat doen ze een stuk sneller dan de meeste vissers onder ons. Ik heb behoorlijk wat observaties gemaakt met een onderwatercamera en bovenstaande veronderstelling werd telkens weer bevestigd; namelijk de voerstek wordt leeg gegeten, waarbij enkel het haakaas nog als stille getuige blijft liggen. Je kunt het een beetje vergelijken met een politieagent die aan het controleren is of mensen te hard rijden. Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar persoonlijk kijk ik niet iedere seconde op mijn kilometerteller om te kijken hoe hard ik rij. Soms ben je even aan het praten of in gedachten verzonken en net op dat moment ben je niet waakzaam en heel gemakkelijk vangbaar voor oom agent. Doe je dit expres? Nou nee, maar je bent even niet op je hoede. Echter zodra een tegenligger jou attent maakt door met zijn groot licht een seintje te geven zal de agent geen geld aan jou kunnen verdienen. Wat te denken van een vaste flitspaal die je dagelijks onderweg naar jouw werk passeert? Deze maakt toch geen schijn van kans om jou te vangen of wel? Het aantal dagen per jaar dat de karpers op druk beviste wateren minder alert is, kun je met gemak op de vingers van één hand tellen. Ook met het voorvoeren ga je, niet echt meer brokken maken.

 

Veel mensen weten wel dat ik een ‘struinende visser’ ben en met struinen bedoel ik dan ‘struinen’ in de breedste zin van het woord. Ik ben gewoonweg niet iemand die langdurig een voerstek onderhoud, maar eerder een instant visser. Het mooie is dat je dan heel duidelijk ziet waar er winst valt te halen. Want waar je middels het voorvoeren de ‘lijnen’ wat kunt vervagen, is de foutmarge bij het instant vissen een stuk kleiner. Neemt niet weg dat in grote lijnen er op hetzelfde vlak veel winst te halen valt bij de voorvoerders. Je moet weten wat je bij bepaalde omstandigheden met dat voorvoeren kunt bereiken. Wil je dan nog een stapje verder, dan zal je ook op rigtechnisch vlak moeten bijschakelen. Want de dagen waarbij je met een zorgvuldig opgebouwde voerstek even goed kunt uithalen zijn nagenoeg voorbij. De karpers komen wel op de stek, maar azen toch vrij voorzichtig en weten op deze manier ‘de prik’ te ontlopen en dat zet je als visser aan het denken. Veel ‘voervissers’ zijn er inmiddels wel achter dat een scherpe haak een behoorlijk verschil kan maken in hun vangstgemiddelde.

 

karperrigs hoe scherp vis jij 06
Een scherpe maar bovenal betrouwbare haak is al wat je nodig hebt. Op de foto een geweldige vis van openbaar water die veilig dacht te zijn tussen allerlei obstakels in de vorm van in het water gevallen bomen.

 

Een karper moet zichzelf haken

Een scherpe haak is dus zeer belangrijk, temeer omdat we met een systeem vissen waarbij de karper zichzelf moet prikken. Vooral de laatste tijd zie ik meer en meer mensen die hun haken slijpen en op zich is dat een goede zaak, ware het niet dat veel karperhaken daartoe niet geëigend zijn! Dit komt omdat de gekozen nabehandeling, maar soms ook het type staal dat er gebruikt wordt niet geschikt is om te bewerken met een vijl. Er zijn wat dat aangaat maar heel weinig haken die je daadwerkelijk met een vijl kunt verbeteren. Ik zal het uitleggen. 


Verreweg de meeste haken zijn middels een zogenaamde elektroplating techniek gekleurd en behandeld tegen het roesten. Het grote nadeel van elektrolytisch behandelde haken is dat ze door deze techniek aanzienlijk stomper worden. Dit komt omdat de opgeloste deeltjes in de beschermende vloeistof als het ware in de buitenste laag van het staal trekken. Hierdoor wordt het uiterste puntje van de haak als het ware afgevlakt en zal deze aan scherpte inboeten. Omdat er door deze techniek een laag in de buitenste laag van het staal trekt, zal het uiterste puntje van de haak tijdens de behandeling van structuur veranderen. Hierdoor wordt het deel dat volledig door-en-door is, harder dan de rest van het staal en wanneer je denkt met een vijl de haakpunt bij te kunnen werken kom je dus bedrogen uit… De haakpunt valt er tijdens het slijpen gewoon af. Ook het type staal dat gebruikt wordt, bepaalt dus of je de haak echt scherp kunt maken of niet. Weet dus welke haken je gaat nabewerken met een slijpsteen!

 

Karperrigs hoe scherp vis jij 07
Er zijn maar heel weinig haken die je middels een slijpsteen scherper kunt maken.

 

Eerste prik is een daalder waard!

‘De eerste klap is een daalder waard.’ Met het vissen is het niet anders. We willen dat een haak bij de eerste prik met zo min mogelijk weerstand zo diep mogelijk indringt. Het is daarom erg belangrijk dat de resulterende kracht die door de weerstand van het lood en een wegzwemmende karper op de haakpunt wordt uitgeoefend zo hoog mogelijk is. Waarbij tegelijkertijd de wrijvingsweerstand van het staaloppervlak van de haak en de weerstand van de weerhaak zo laag mogelijk moeten zijn. Het model van de haak is wat dat aangaat allesbepalend in hoe groot deze resulterende kracht - die wordt overgedragen naar de haakpunt - uiteindelijk zal zijn. Hoewel bepaalde haakmodellen op het eerste gezicht behoorlijk veel op elkaar lijken, mag je van mij aannemen dat ogenschijnlijk kleine verschillen grote gevolgen hebben in de uiteindelijke prikeigenschappen en houvast van de haak. 


Nog even wat over de grootte van de weerhaak en hoe de weerhaak is gemaakt. Je kunt jezelf wel voorstellen dat het eerste stuk (van de haakpunt tot de weerhaak) de minste weerstand zal geven tijdens het indringen van de haak. Om vervolgens ook de haak tot over de weerhaak in het vlees te laten indringen, is er meer kracht nodig dan wat er voor het eerste stuk nodig was. 

 

Karperrigs hoe scherp vis jij 08
Een micro weerhaak die ook nog eens iets naar binnen staat zal de minste wrijvingsweerstand geven tijdens het indringen van de haak in de bek. Links zie je een door mezelf ontworpen longshank met een echte micro weerhaak die de juiste vorm heeft. Rechts zie je ook een longshank met een micro weerhaak, die onnodig ver naar buiten staat.

 

 

 


 

Vandaar dat het beter is om niet aan te slaan bij een aanbeet…

 


 

 

 

Het is daarom erg belangrijk dat een haak tot de weerhaak voldoende vlees kan pakken, want er zijn maar weinig haken die een glad oppervlak combineren met een micro weerhaak waarbij de weerhaak ook nog eens iets naar binnen gericht is. In veel gevallen zal bij gebruik van een normale weerhaak het indringen van de haak tot over de weerhaak pas tijdens de dril tot stand komen. Vandaar dat het beter is om niet aan te slaan bij een aanbeet, maar om gewoon contact te maken met de vis en de spanning langzaam op te voeren. Tijdens de dril verandert immers de richting van de kracht die op de haak wordt uitgeoefend van een naar onderen gerichte kracht (weerstand vanaf het lood dat op de bodem ligt) naar een naar boven gerichte kracht. De lijn gaat door het wateroppervlak, waarbij de visser op de kant staat met zijn hengel omhoog. Duidelijk mag zijn dat hoe beter een haak zich kan zetten voor de eigenlijke dril begint, des te minder een haak zal gaan werken tijdens die dril. 

 

karperrigs hoe scherp vis jij 09
Wist je dat je bij ieder haakmodel waarbij het oog naar binnen is geknikt, je meer lossers moet incasseren dan wanneer haakoog recht op de haaksteel zit? Je daarom veel beter gebruik kunt maken van een stukje krimpkous over het oog van de haak om een goede inhaking te bewerkstelligen.

 

Wel wil ik er dan direct bij vermelden, dat bij haken waarbij het oog iets naar binnen is gebogen, je meer lossers moet incasseren. Immers de kracht komt tijdens de dril van boven waardoor je met een naar binnen geknikt oog de haak als het ware weer uit de onderlip trekt. Veel beter is een haak met een recht oog waarbij er gebruik wordt gemaakt van een stukje krimpkous of een kant-en-klare line aliner. De krimpkous geeft mee tijdens de dril waardoor de haak veel beter op zijn plek blijft zitten.

 

Karperrigs hoe scherp vis jij 10
Hoe scherp vis jij? Dit artikel verscheen eerder in ons printmagazine Dé Karperwereld. Wil je dit soort artikelen voortaan als eerste lezen, en dan in een fullcolour hoge kwaliteit papieren magazine? Neem dan een abonnement tegen maar liefst 30% korting: klik hier! 


Tot slot

Het is een pittig artikel geworden, met behoorlijk wat technische informatie. Toch ben ik er zeker van dat je met dit artikel een flinke stap vooruit kunt maken 

 

Tags:

in jouw visserij. Al was het maar dat ik je aan het denken heb gezet om toch nog even wat scherper te vissen dan dat je tot nu toe al deed. 

 


Reactie plaatsen


 

Uw reactie is meer dan welkom en zal bij goedkeuring door de redactie geplaatst worden.

 

Reacties (0)


Er zijn nog geen reacties geplaatst.