Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side


28 december 2017 | Rini Groothuis

Het is druk op de weg. En van boven gooit een zekere Pluvius bakken water tegelijk naar beneden. De voorste vierwieler neemt wat gas terug, rode remlichten flikkeren op en in een gordijn van spetterende regendruppels wordt een kilometers lange file geboren. Het is stapvoets rijden en stilstaan. In een monotoon ritme. Dat noemen ze kruipen. En dat met nog een paar honderd kilometer voor de boeg.  

 

Met een diepe zucht zet ik een cd van de Stones op. Echo uit de zeventiger jaren, tijdperk van popmuziek op ongeëvenaard niveau. Woodstock ligt nog vers in het geheugen. Haren tot op de schouder. Snor tot aan de kin. Uit de boxen schalt de stem van Mick het slepende Time is on my Side. Hoezo toepasselijk? Mijmeringen brengen je terug in het verleden. Zeker in een auto op een koude, kletsnatte asfaltweg waar de snelheid een centimeter per minuut  is en het gevoel doet opwellen dat de tijd begint te dringen.


Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side02

De koi racen als Tom Dumoulin aan de vijverspiegel, op zoek naar een snack.

 

Tom Dumoulin

Ah, wat verlang ik naar die van zonovergoten zomerdagen. Wat strelen ze mijn verroeste spieren en gewrichten. Azuurblauwe hemel. Een gloedvolle zon. Aangename temperatuur. Barbecueluchtjes. IJsjes die smelten als waren ze opgeschept in een sauna. Summertime and the living is easy. In de ene hand een glas wijn en in de andere wat korrels voer. Onderuit hangend in een luie stoel op het terras. Mijn koi en de zelf opgekweekte karpertjes stralen van levenslust en koersen als Tom Dumoulin aan de waterspiegel, op zoek naar een versnapering. Een Sinterklaasgevoel dat me bedwelmt. Met gulle hand honderden korrels over de vijver uitzwieren. En die vissen maar slurpen als een bejaarde zonder gebit en vreten totdat de darmen ontploffen. Gulzig en ongeremd. Je kan het je amper voorstellen, maar hoe tegenovergesteld is het beeld van de karpers die we belagen? In die put wat verderop bijvoorbeeld. Of die zandafgraving langs de snelweg. Of niet te vergeten het kanaal. Een hallucinerend podium. De karpers ogen moe van luiheid. Te lam geslagen om iets te ondernemen. 

 

Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side 3

In comateuze toestand koesterend in het avondzonnetje.

 

Grote kans dat een groep zich aan de waterspiegel in comateuze toestand ligt te koesteren in het zonnetje, af en toe grijnzend naar de ongelukkige die het waagt een aasje naar ze toe te werpen. Grote kans ook dat ze hangend in half water samen met een aantal soortgenoten liggen te chillen, bulderend van het lachen als ze een zig- rig tegenkomen. Of misschien, wie zal het zeggen, liggen ze wel als onderzeeërs op de bodem te relaxen, zonder een vin te verroeren, smalend hun neus ophalend voor het tapijtje boilies dat de een of andere illusionist voor ze op de bodemmodder heeft uitgespreid. Onvergelijkbaar met het bruisende leven in mijn vijver. En de karpervisser, ach hij zit en hij wacht… En dat geeft ontegenzeggelijk een onbevredigend gevoel. Ook al is het in beginsel goed toeven aan de waterkant. Het voelt als een impasse en het werpt de nodige vragen op. Hoe is het met de eetlust van karpers gesteld? Hoeveel tijd moeten we gemiddeld niet aan de waterkant doorbrengen om kans te maken er eentje te verschalken? Wanneer gaan ze azen?

 

Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side04

Daar kan wat in aan boilies of muggenlarven, zou je zo zeggen!

 

De waarde van de tijd

Tijd is een raar fenomeen. Wie denkt dat tijd alleen een volgorde van meetbare eenheden is, zoals de klok ons wil doen geloven, heeft het mis. Tijd is een reeks van ervaringen die elk individu op eigen wijze beleeft en ondergaat. Het gaat om de beleving. Denk maar aan het wachten bij een halte op een bus die vertraagd is: hoe tergend langzaam gaat dan de tijd. De minuten in de wachtkamer van de specialist in het ziekenhuis die we als slepend ervaren, terwijl anderzijds een geslaagde vakantie de tijd voorbij heeft doen vliegen. Wie als karpervisser de tijd heeft, is spekkoper. Dat staat vast.  Immers, hoe meer tijd, hoe meer gelegenheden, geschikte momenten en uitgelezen kansen zich tijdens zijn kruistocht zullen voordoen en daarvan kan optimaal geprofiteerd worden. En dat gaat soms ver. Ik herinner me de tijd dat ik een poging waagde op het hypnotiserende Lac Foret d’Orient. Struinend langs de oevers, ploegend door modder en struikgewas onderneem ik een inspirerende verkenningstocht aan de randen van dit gigantische meer. Het is de tijd dat Leon Hoogendijk er zijn Bulldozer van 63 pond ving. 

 

Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side 05

Leon Hoogendijk met zijn Bulldozer. (Foto: Leon Hoogendijk)

 

Mijn oog valt op een landtong. Aan de beboste kop ervan trekken flarden vaal oranje en blauwe kleuren door het groen mijn aandacht. Mijn nieuwsgierigheid is gewekt. Het blijken twee Nederlandse gezinnen te zijn. De vale kleuren zijn afkomstig  van twee grote, door de zon verschoten familietenten, zoals je ze vindt op campings. Er hangen waslijnen met kleren en ondergoed. Kinderfietsjes en speelgoed liggen in het gras. Een kinderbox staat onder een boom in de schaduw. Ze zitten er al bijna drie maanden, zo leer ik met groeiende verbazing. Eens in de maand gaan beide pa’s terug naar Nederland voor het inslaan van allerlei benodigdheden. En dan weer terug. En voor de rest? Vier rod pods met elk drie hengels wijzen als dummies naar het uitgestrekte meer en getuigen van gemotiveerde bedoelingen. Het maakt niet uit wanneer de wakers tegen het carbon slaan. Time is on their side. De geschikte momenten komen uiteindelijk toch wel. Tijd is immers de draaischijf van het karpervissen. En wie die tijd niet heeft – en dat zijn de meesten onder ons - zal selectiever en slimmer moeten vissen. Zal intensiever gebruik moeten maken van zijn skills en zijn viswateren met zorg uit moeten kiezen.

 

Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side 06

De karpers ogen moe van luiheid.

 

Voedselspectrum

Karpers hebben tal van natuurlijke voedselbronnen tot hun beschikking, bronnen die per seizoen verschillen. Het voedselspectrum varieert van muggenlarven, slakken, schelpdieren en kreeftachtigen tot aan algen aan toe. Deze situatie creëert een bijzondere concurrentie met het voedsel dat wij in het water deponeren. Het is van wezenlijke invloed op onze visserij. Karpers zijn te allen tijde geneigd natuurlijk voedsel te prefereren, zeker als het in massale hoeveelheden voorkomt. Die voorkeur zit nu eenmaal in hun DNA opgeslagen. In wateren met een hoge voedselproductie en een lage karper- en witvisbezetting is het voor de karper een feestelijk tafeltje-dek-je. Een boilie wellicht een welkome snack of amuse, maar zeker geen prominente gang van het weldadige hoofdmenu. We kennen allemaal de bruisende bellenplakkaten van ongeremd in de modder azende, maar nagenoeg niet te vangen karpers in de zomermaanden. Karpers voorzien van oogkleppen en met uitsluitend tunnelzicht op die onweerstaanbaar aantrekkelijke muggenlarven. Die focus ligt volstrekt anders bij wateren met een lage natuurlijke voedselproductie in combinatie met een dichte karperbezetting. De voedselconcurrentie is groot. Om te overleven zijn die karpers wel gedwongen om boilies en dergelijke te eten. De trefkans is dan ook groter. 

 

Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side07

De trefkans is groter…

 

Dit zijn bij uitstek de wateren waarin competitieve karpers regelmatig azen en daarbij ook nog eens geneigd zijn zich te focussen op onze boilies en wat dies meer zij. In druk beviste wateren verdringen boilietapijten dan ook snel de schaarse, natuurlijke voedselbronnen. En die verschuiving van buffet biedt legio perspectieven. Bekijk de situatie als de herfst, een seizoen alom gewaardeerd als de topmaanden voor een karpervisser. We vinden dat de karpers hamsteren om een speklaag te creëren en klaar te zijn voor de winter. Mogelijk is dat ook zo. Maar feit is dat door de verkoeling van lucht en water de natuurlijke voedselproductie stagneert  en natuurlijk voedsel schaarser wordt. De concentraties muggenlarven nemen af, kreeften worden passief en schuilen onder gesteente en takken. Het lopend biologisch buffet is voor karpers geen vanzelfsprekendheid meer. Dus zijn ze steeds meer geneigd om over te schakelen naar hetgeen wij ze voorschotelen.

 

Opsporing verzocht

Het dagelijkse doen en laten van karpers wordt primair geregisseerd door het waterige milieu waarin ze leven. Een ingewikkelde cyclus. Feit is dat de eetlust van onze karper varieert. Van ochtend tot middag, van avond tot nacht en zelfs van uur tot uur. Een tijdspanne boordevol animatie dient zich aan. Het circus is gearriveerd. De tent is opgestoken. Entertainment gegarandeerd. Deiningen op het water, enthousiast springende karpers, reeksen van bellenplakkaten. Het water leeft en bruist en zet in op een imponerende galavoorstelling. Het verwachtingspatroon van de karpervisser stijgt met elke deining en sprong.  In nauwelijks dragelijke spanning verwacht hij elke seconde een overwerkte beetverklikker. Zijn anticiperende handen liggen als het ware al op de hengelgreep. Dan, zonder enige aanwijsbare reden, verflauwt de activiteit en eventjes later valt vervolgens alles stil. De circusring stroomt leeg. Geen kring meer aan de waterspiegel, laat staan een trapezeduikeling of een subtiele beweging van de waker. Het water ligt in coma, de karper wordt genomineerd voor het tv-programma Opsporing Verzocht en de karpervisser raakt in een impasse. Tijd om koffie te zetten.

 

Meerkeuzevragen

Het vervagen van al die activiteiten, het geleidelijk afnemen van die levendigheid werpt een boel vragen op. Zitten die karpers vol? Hebben ze hun portie binnen? Of is er iets anders aan de hand? Ik weet het, elk antwoord of tegenwerping zal nieuwe vragen doen opborrelen. Hoe hongerig karpers zijn wordt immers gedicteerd door een web van uiteenlopende factoren. Het is moeilijk in dit web de draadjes te vinden die er werkelijk toe doen en de dwarsverbanden, lees de onderlinge cohesie, te ontdekken. Ik ga het toch bij twee draadjes proberen er een touw aan vast te knopen. Vast staat dat de watertemperatuur een sturende factor is. Deze bepaalt immers de snelheid van al het koudbloedige leven, dus ook van karpers. Met name de stofwisseling. Een temperatuur van tussen de 18 en 24 graden geldt als ideaal. Optimum is 23 graden. 

 

Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side

Even weg van de dagelijkse beslommeringen. Wild kamperen.

 

Dat hebben groeistatistieken bevestigd. Enzymen in de darm werken dan snel en efficiënt en verteren het voedsel in een mum van tijd. Afhankelijk van de samenstelling passeert uw boilie na zo’n acht uur de volledige darm. Uw pareltje komt allereerst rechtstreeks in de slokdarm terecht, al dan niet fijngemalen door de keeltanden en vervolgt via peristaltische darmbewegingen zijn weg naar de dunne en dikke darm waar de daadwerkelijke vertering plaats vindt. In de einddarm hopen zich ten slotte ingedikte voedselresten op, waarna de ontlasting via de aars uit het lichaam verdwijnt. Volwassen karpers bezitten een darmenstelsel dat 2,5 tot 3 keer zo lang is als het lichaam zelf. Ha, op de keeper beschouwd is dit proces niet minder dan een fysiologische katalysator van de eetlust van karpers. Niet voor niets nemen de darmen het grootste gedeelte van zijn lichaamsholte in beslag. Daar kan wat in aan muggenlarven of boilies, zou je zo zeggen en deze overweging geeft alleszins voeding aan de gedachte dat karpers in principe tot grote en regelmatige voedselopnames in staat zijn. Dat is een stimulerende gedachte. Te meer omdat bij karpers, als ze veel eten, de kans bestaat dat het voedsel onverteerd het darmenstelsel verlaat.

 

Zuurstof

Er is wel een nuance. Het water moet voldoende zuurstof bevatten. En dat is dan de tweespalt. Warm water kan immers minder zuurstof bevatten dan koud water. Beide factoren lopen niet parallel. 

 

 

 

 


 

…als leeuwen die urenlang uitbuiken nadat ze met veel poeha een gnoe tot hamburger hebben gepromoveerd…

 


 

 

 

Zuurstof is niet alleen belangrijk voor de ademhaling, ze zorgt voor energie bij de karper. Via de kieuwlamellen kunnen karpers zo’n 80 tot 90% zuurstof uit het passerende water opnemen en naar het bloedvatenstelsel vervoeren, waar het tenslotte in de spieren en organen terecht komt. En dus ook in het darmenstelsel waar zuurstof de verbranding ondersteunt en er energie vrij komt. Karpers azen zelden het hele etmaal door. Ze doen dat gewoonlijk in wisselende tijdspannes. En elk water dirigeert naar de seizoenen zijn eigen tijdspannes in zijn eigen dag- en nachtritme. Karpers zijn van huis uit notoire luiwammesen. Geen misverstand daarover. Favoriete bezigheid? Suffen aan de waterspiegel in het zonnetje. Of saampjes chillen op een hangplaats in half water of op de bodem. Onderwijl het voedsel in hun darmen verteren, als leeuwen die urenlang uitbuiken nadat ze met veel poeha een gnoe tot hamburger hebben gepromoveerd. Maar aan de andere kant zijn het toch ook weer nieuwsgierige en ondernemende vissen. Omnivoren die zowat alles wat ze tegenkomen, in hun bekken opnemen. Ruiken, tasten en proeven staan als bij een afgestudeerde vinoloog hoog in hun vaandel. Karpers zullen dan ook bij een toevallig gevonden lekkernij zelden aarzelen er even aan te proeven, ook al hebben ze een eetpauze ingelast. Moraal van dit verhaal? Toch maar zo veel mogelijk tijd nemen om aan de waterkant  te vertoeven, want die uitgelezen gelegenheden komen zeker en vast, zoals de Belgen zo mooi zeggen. 

 

Overpeinzing Rini Groothuis: Time is on my side 09

Het is koud en nat, maar de drang naar een vis aan de andere kant van een lijn laat zich niet negeren.

 

Kate Bush

Gut, ik mijmer wat af in zo’n stilstaande auto. Maar geleidelijk komen we weer op gang en lost de file op. Al is het zowaar een halve dag later als mijn auto als een tractor het modderpad naar Shangri-La doorploegt en ik eindelijk voet kan zetten op de oever van het meer. Het is koud, zo’n 7 tot 8 graden. De gevoelstemperatuur ligt zelfs een stuk lager. Een krachtige, gure wind voorziet de golven van een schuimrand en verdubbelt het meer in oppervlakte. Zware wolkenmassa’s drijven met veel pk’s door de lucht. De takken van bomen en struiken zwaaien ritmisch op de adem van de wind op en neer, als Kate Bush bij haar rode-japon-vertolking van Wuthering Heights. Rillend rits ik mijn jas tot aan mijn keel dicht, trek de muts over mijn oren en meet de watertemperatuur. Zo’n 10 graden en waarschijnlijk in een dalende trend. Ik loop eerlijk gezegd niet over van geestdrift. Het water ziet er doods uit. De lucht is zwanger van vocht. Twijfels bekruipen me. Een knagend gevoel van onzekerheid sluimert.  Had ik niet beter thuis kunnen blijven en de thermostaat een paar graden hoger kunnen zetten? Filmpje op, chips bij de hand. Ook lekker. Maar aan de andere kant, de drang naar een vis aan de andere kant van de lijn is niet te miskennen. Net zo verslavend als die peuk tussen mijn vingers. Bovendien, ik heb de tijd. Maar liefst vijf dagen vissen voor de boeg. Dat voelt als een vakantie. Even weg van de dagelijkse beslommeringen, op zoek naar avontuur en spanning. Wild kamperen. Ik hoop alleen dat die vijf dagen door gebrek aan actie niet traag als stroop verlopen, eerder dat ze omvliegen!  Maar wat heet, Time is on my Side!

 

Dit artikel verscheen eerder in ons magazine Dé Karperwereld. Sommige artikelen verschijnen later online, weer andere avonturen blijven in het papier gevangen… Ben jij ook een fanatieke karpervisser en wil je graag voortaan de beste artikelen als eerste lezen? Neem dan nu een voordelig abonnement en ontvang ’s lands oudste karpermagazine voortaan ‘vers van de pers’ in huis. Hoe…: klik hier

 


Reactie plaatsen


 

Uw reactie is meer dan welkom en zal bij goedkeuring door de redactie geplaatst worden.

 

Reacties (0)


Er zijn nog geen reacties geplaatst.